Zasady podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby fizyczne są unormowane przez dwie ustawy:
• Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.)
• Co to jest działalność gospodarcza?
Działalnością gospodarczą (według Ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej) jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Przepisów ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybołówstwa śródlądowego, a także wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów.
• Kto jest przedsiębiorcą?
Za przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy uważa się trzy kategorie podmiotów:
• osoby fizyczne,
• osoby prawne,
• jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonujące we własnym imieniu działalność gospodarczą.
Za przedsiębiorców uważa się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.
• Rejestracja i wpis do rejestru działalności gospodarczej
Wpis lub zmiana wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jest wydawana w formie zaświadczenia. Wniosek o wpis bądź zmianę wpisu osoba fizyczna winna złożyć osobiście (okazując dowód osobisty), przez ustanowionego pełnomocnika w Biurze Obsługi Klienta, stanowisko „A Informacja” lub wysłać listem poleconym (wówczas istnieje konieczność poświadczenia własnoręczności podpisu przez notariusza) na adres Urzędu. Zaświadczenie odbiera osobiście zainteresowany lub można przesłać pocztą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Zaświadczenie może być wydane innej osobie, o ile posiada stosowne pełnomocnictwo. Zaświadczenie wydawane jest w terminie do 7 dni. Jeżeli zgłoszony przedmiot działalności nie podlega wpisowi, zgłoszenie zawiera braki formalne, które mimo wezwania nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie, prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania określonej w zgłoszeniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, organ ewidencyjny wszczyna postępowanie z urzędu, wydając decyzję o odmowie dokonania wpisu.
Wymagane dokumenty:
• Wypełniony formularz EDG-1 wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.
Dodatkowe informacje:
• Przedsiębiorca składa jeden wniosek (formularz EDG-1) o wpis/ zmianę wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, który jest jednocześnie wnioskiem o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON), zgłoszeniem identyfikacyjnym albo aktualizacyjnym (NIP), zgłoszeniem płatnika składek albo jego zmiany (ZUS) lub zgłoszeniem oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia społecznego rolników (KRUS).
• Dane z wniosku (kserokopię) o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, organ ewidencyjny niezwłocznie, nie później niż w ciągu 3 dni od dnia dokonania wpisu, przesyła do wskazanego przez przedsiębiorcę naczelnika urzędu skarbowego, właściwego urzędu statystycznego oraz właściwej jednostki terenowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo Centrali Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wraz z kserokopią zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej.
• Ewidencję działalności gospodarczej prowadzi gmina właściwa dla miejsca zamieszkania przedsiębiorcy. Miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której przedsiębiorca przebywa z zamiarem stałego pobytu.
• Wpisowi do ewidencji podlegają osoby fizyczne, w tym również zamierzające wykonywać działalność gospodarczą na podstawie koncesji, zezwoleń i licencji.
• Określenie przedmiotu działalności gospodarczej winne być zgodne z Polską Klasyfikacją Działalności. PKD jest dostępna na stronach internetowych Głównego Urzędu Statystycznego www.stat.gov.pl METAINFORMACJE › klasyfikacje › PKD 2007
• Przedsiębiorca jest zobowiązany zgłaszać wszelkie zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w ciągu 4 dni od dnia powstania tych zmian.
Opłata skarbowa:
Wniosek o wpis oraz zmianę wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie podlega opłacie.
Podmioty i dane objęte rejestrem REGON
Wpisowi do rejestru REGON podlegają wszystkie :
• osoby prawne,
• jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej,
• osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą (w tym prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne),
• jednostki lokalne wyżej wymienionych podmiotów.
W rejestrze są ujmowane następujące informacje o wyżej wymienionych podmiotach:
• nazwa i adres siedziby, a w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą - dodatkowo nazwisko i imiona oraz miejsce zamieszkania i identyfikator systemu ewidencji ludności,
• forma prawna i forma własności,
• wykonywana działalność, w tym rodzaj przeważającej działalności,
• data powstania, rozpoczęcia, zawieszenia , zakończenia działalności,
• nazwa organu rejestrowego lub ewidencyjnego, nazwa rejestru (ewidencji)
i nadany przez ten organ numer,
• liczba pracujących oraz w przypadku gospodarstwa rolnych powierzchnia ogólna
i użytków rolnych,
• o jednostkach lokalnych podmiotów w wyżej wymienionym zakresie z wyłączeniem informacji o formie prawnej i formie własności.
Każdemu podmiotowi nadawany jest niepowtarzalny numer identyfikacyjny REGON.
Numer identyfikacyjny podmiotu gospodarki narodowej składa się z 9 cyfr przypisanych osobie prawnej, jednostce organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej lub osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Osiem pierwszych cyfr numeru stanowi liczbę porządkową, a dziewiąta cyfrę kontrolną.
Numer identyfikacyjny jednostki lokalnej składa się z 14 cyfr, przy czym dziewięć pierwszych stanowi numer identyfikacyjny osoby prawnej, jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej lub osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która utworzyła jednostkę lokalną cztery kolejne są liczbą porządkową przypisaną utworzonej jednostce lokalnej, a czternasta jest cyfrą kontrolną całego numeru identyfikacyjnego jednostki lokalnej.
Podmioty gospodarcze podlegające wpisowi do rejestru mają obowiązek posługiwania się zaświadczeniem o numerze identyfikacyjnym REGON w kontaktach urzędowych i związanych z obrotem gospodarczym. Numer identyfikacyjny REGON winien być podawany w pieczęciach firmowych i drukach urzędowych.
Numer identyfikacyjny stosowany jest w rejestrach urzędowych i systemach informacyjnych administracji publicznej. Organy prowadzące takie rejestry i systemy obowiązane są do wpisywania numeru identyfikacyjnego i do posługiwania się nim przy przekazywaniu informacji.
Numer identyfikacyjny podmiotu skreślonego z rejestru jest przechowywany w zbiorze historycznym i nie jest wykorzystywany do identyfikacji innego podmiotu.
Więcej informacji na stronie www.stat.gov.pl
• Numer NIP
Osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami podlegają powszechnemu obowiązkowi ewidencyjnemu. Podmioty te otrzymują Numer Identyfikacji Podatkowej. Obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również inne podmioty, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, a w szczególności zakłady osób prawnych (oddziały) oraz płatnicy podatków na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne. Ewidencji podatników, płatników podatków i płatników składek ubezpieczeniowych dokonują właściwe dla celów ewidencji urzędy skarbowe.
• Rachunek bankowy
Kolejnym krokiem w celu podjęcia działalności gospodarczej jest założenie specjalnego rachunku bankowego dla firm. Obowiązek ten wynika z ustawy Prawo działalności gospodarczej. Zwolnieni od tego obowiązku są przedsiębiorcy, którzy korzystają z opodatkowania przy pomocy karty podatkowej lub ryczałtu. W większości banków za samo otwarcie rachunku nic nie płacisz, a wiele operacji jest bezpłatnych lub obciążonych małą prowizją.
Za pośrednictwem konta bankowego będziesz mógł dokonywać przelewów do ZUS przez Internet i telefon, a także będziesz miał dostęp do informacji o stanie konta firmy 24 godziny na dobę dzięki Internetowi, WAP, SMS, telefonom i bankomatom.
Z posiadaniem rachunku bankowego łączy się obowiązek zawiadomienia Urzędu Skarbowego (właściwego ze względu na podatek dochodowy) o posiadaniu rachunku bankowego związanego z wykonywaną działalnością gospodarczą. W przypadku posiadania więcej niż jednego rachunku należy wskazać jeden z nich jako rachunek podstawowy
i powiadomić o tym bank, w którym rachunek jest otwarty, a także właściwy Urząd Skarbowy.
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Ważnym urzędem na Twojej drodze jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Obowiązany jesteś zgłosić siebie oraz Twoich pracowników (w terminie 7 dni od przyjęcia do pracy) do systemu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. Związany z tym będzie comiesięczny obowiązek odprowadzania składek na rzecz ZUS-u. Ubezpieczenia społeczne obejmują:
1) ubezpieczenie emerytalne;
2) ubezpieczenia rentowe;
3) ubezpieczenie w razie choroby i macierzyństwa - ubezpieczenie chorobowe;
4) ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - ubezpieczenie wypadkowe.
Pamiętaj
W sytuacji, gdy jako pracodawca, a więc jednocześnie płatnik składek, nie dopełnisz obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w przewidzianym terminie, nie zgłosisz wymaganych danych lub zgłosisz dane nieprawdziwe, nie będziesz prowadzić dokumentacji związanej z obliczaniem składek oraz z wypłatą świadczeń z ubezpieczeń społecznych, to za takie wykroczenia może zostać nałożona na Ciebie kara grzywny.
Idąc do ZUS-u nie zapomnij wziąć ze sobą numeru REGON firmy, numeru wpisu do ewidencji i nazwy organu prowadzącego rejestr, numeru rachunku bankowego Twojej firmy, a także danych personalnych oraz numerów NIP osób podlegających ubezpieczeniu.
• Państwowa Inspekcja Pracy
Musisz pamiętać również o powiadomieniu w terminie 14 dni od rozpoczęcia działalności Państwowej Inspekcji Pracy. Jest to organ powołany do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Inspektor pracy ma prawo m.in. do swobodnego wstępu na teren oraz do obiektów i pomieszczeń podmiotów kontrolowanych, może żądać od pracodawcy oraz od pracowników pisemnych i ustnych informacji dotyczących spraw objętych kontrolą. Jako pracodawca będziesz miał obowiązek zapewnienia inspektorowi pracy warunków i środków niezbędnych do przeprowadzenia kontroli.
